Blog – Wildlife Walhalla Pantanal – Ga in 2027 mee op onze Fotoreis Jaguars en meer…..
Onze wildlife spotter Kieke begeleidde vorig jaar onze Fotoreis Jaguars en meer…
In deze blog deelt ze haar ervaringen, in oktober 2027 gaat ze weer. Ga jij ook mee?
Roderigo, onze gids staat wortel te schieten met ons naambordje als we als laatste de terminal uit wandelen. We duiken snel in de met airco gekoelde busjes, best fijn, want het is 34 graden. Het is nog 3 uur rijden naar het zuiden van de Pantanal. Het eerste stuk gaat over de verharde weg en het laatste stuk van 50 km over een boerenlandweg … Het laatste stukje stuiteren we over de ranch naar Pousada Aguapé, dat maar liefs 5000 hectare telt in het zuiden van de Pantanal en een hele goede plek is om de reuzenmiereneter te spotten. Op het wildlife wensenlijstje … staan jaguar, reuzenmiereneter, reuzenotter, armadillo, tapir, de hyacinth ara, toekan, manenwolf, kaaiman …
Los van het feit dat de Pantanal een gemiddelde neerslag van 1000–1400 mm per jaar heeft, is de Pantanal ook een soort groot bassin dat volloopt met water dat afkomstig is hoger geleden gebieden in het regenseizoen. Gedurende de regentijd (december – mei) stijgt de waterstand in de Pantanal met meer dan drie meter. De overstromingen maken het omliggende land vruchtbaar voor landbouw en veeteelt. Er zijn zo’n 2500 ranches in de Pantanal, die samen ongeveer 8 miljoen dieren vee hebben. Dus naast wildlife, zijn er ook knappe cowboys te spotten.
Eenmaal op safari ziet Edison, onze driver, met zijn haviksogen iets over het grasland struinen, een reuzenmiereneter. Voordat we naderen, wordt eerst de windrichting bepaald met een handje zand. De reuzenmiereneters zijn praktisch blind en zullen ons dus alleen kunnen ruiken. We rijden met een grote boog om hem heen, waarna we allemaal met camera’s als volleerde commando’s achter Rodrigo aansluipen. We stellen ons op aan de andere kant van een bosje zodat hij bijna recht de lens in wandelt, wel natuurlijk op gepaste afstand. Hier wordt hij ook wel de yoeroemi genoemd, ofwel de mierenbeer, want hij wordt maar liefst 2 meter lang, weegt zo’n 50 kg en is een grote haarbal. Hij loopt op zijn knokkels, want anders struikelt hij over 3 sikkelvormige klauwen van 8-10cm, die hij heeft om mierenburchten en termietenheuvels open te breken. Hij ruikt 40x beter dan de mens en zelfs door de aarde heen, dus een lekker nestje is gauw gevonden. Dan duwt hij zijn neus naar binnen, die wordt gevolgd door zijn “licky sticky” tong van 50 cm. Zo’n 200 nesten plundert hij per dag en ontpopt hij zich tot de seriemoordenaar van de Pantanal. Zo’n 35.000 mieren en termieten sneuvelen in 24 uur. Echter, hij blijft nooit lang. Meestal al na een minuut gaat deze gigant alweer op zoek naar een volgend nest en zo laat hij altijd een deel van de kolonie over. De overgebleven mieren gaan dan gelijk druk aan de slag met alle herstelwerkzaamheden en reproductie om de kolonie voort te zetten. Hoe mooi en doordacht is dit van Moeder Natuur? Er is geen dier dat zijn eigen voedselbron verziekt … behalve de mens dan.
We krijgen in deze drie dagen uitgebreid de gelegenheid om alle dieren, met uitzondering van de jaguar en de manenwolf mooi op foto te zetten voordat we doorreizen vanaf het drogere zuiden van de Pantanal naar het nattere noorden. Maar hoe kom je daar? Door het moeras loopt geen weg. Eromheen rijden is een mijl op zeven met de wetenschap dat Nederland zo’n vijf keer in de Pantanal past. Het is bovendien een lange gevaarlijke weg. Er is een rechtstreekse vlucht één keer per week, en die past toevallig nooit in het programma. Met de ochtendvlucht vertrekken we naar São Paulo, waarna we later op de dag doorvliegen naar Cuiabá, de toegangspoort tot het noordelijke deel van de Pantanal. Deze stad staat bekend als de warmste van Brazilië, met een gemiddelde jaartemperatuur van maar liefst 27 graden.
Dit keer is het langer rijden naar onze volgende bestemming. Ongeveer drie uur over de verharde doorgaande weg naar Bolivia en dan links af nog twee uur over de stoffige “dirtroad” tussen de ranches door tot aan de Paraguay rivier bij Baiazinha Lodge. De Baiazinha Lodge ligt prachtig aan de gigantische Paraguay rivier. Zelf op pad gaan met je camera is een no-go hier. Het is te gevaarlijk, want hier is de jaguar de King of the Swamp.
Na de lunch stappen we de boot in met Max als onze gids. We kijken onze ogen uit. Wat een wildlife! Het stikt van de reigers in alle verschillende maten, kaaimannen tussen de waterplanten en op de zandbanken, roofvogels, ijsvogels, roze lepelaars en overal waar je kijkt capibara’s. Nou, als ik een jaguar was, zou ik het ook wel weten. Het is hier een soort van pop-up Macboatie-floatie … alles drijft langs wat een jaguar zich maar kan wensen.
We fotograferen er lekker op los, als Max ineens in enthousiasme over zijn woorden struikelt. Daarna struikelt hij bijna de boot uit om ons aan te wijzen, wat hij door zijn verrekijker zag. Niet één, maar twee jaguars liggen aan de waterkant onder een boompje in de schaduw uit te buiken. Mijn hart slaat even een paar slagen over of dubbel van de adrenaline als ik ze spot door mijn camera. We glijden langzaam dichterbij, want onze kapitein deed gelijk de motor uit opdat ze niet zouden schrikken.
We liggen met de boot aan de overkant van het water half op een zandbank. Jaaaaaaaaa gevonden … 
Jaguars leven normaal solitair. En wij? Wij krijgen er gewoon twee, wat super ongebruikelijk is. Het lijkt op een toevallige ontmoeting van een moeder met een zoon, van langer geleden. Max kan aan de hand van de rozetten op de vacht identificeren welke jaguars het zijn.
Wat een middag met een explosie aan wildlife! Wel gehoopt, maar nooit gedacht dat we de jaguars zo goed zouden zien!
De jaguar is de grootste katachtige op het Amerikaanse continent en moet niet worden verward met het luipaard dat in Afrika en Azië leeft. Ofwel, een jaguar en een luipaard zouden elkaar alleen in de dierentuin kunnen tegenkomen. Mocht je ze naast elkaar zien, dan is de jaguar de grote broer van het luipaard en bijna 2x zo zwaar. De verschillen hebben vooral te maken met hun leefgebied. De jaguar heeft een fors compact lichaam om door de dichte begroeien van jungles en moerassen te manoeuvreren. Daarnaast is het een van de weinig katachtige die echt van zwemmen houdt! Ook is zijn vacht een soort wetsuit en goed waterafstotend. Zijn favoriete actie is bommetje uit de boom, het liefst boven op een dobberende kaaiman. De vlekken zijn groter dan bij het luipaard, een soort rozette met zwarte stip in het midden, zodat ze bijna niet opvallen in een schaduwrijke omgeving. Zijn kleine broertje het luipaard heeft al een hekel aan natte poten als hij door het vochtige savanne gras slentert. De luipaard sleept zijn prooi in de boom om er zeker van te zijn dat hij ongestoord kan eten. Luipaarden breken de nek of verstikken de prooi, terwijl een jaguar een extreme bijtkracht heeft. Hij kraakt een schedeltje van een kaaiman alsof het een borrelnootje is….
De enige twee dieren die het leven van een jaguar zuur kunnen maken, zijn een anaconda of de piranha’s in een grote groep. Ook als jaguar kan je niks met een wurggreep en ben je in 8-10 minuten afgekloven tot een skeletje spareribs. Daarnaast heeft de jaguar het niet zo op reuzenmiereneters, want dan raakt hij bijna altijd gewond door de scherpe klauwen.
We varen wederom met een prachtige zonsondergang terug naar de lodge. De volgende ochtend gaan we vooral op zoek naar de reuzenotters. Hun burchten zijn goed te spotten in de oevers van een wat hogere rivierbank. Losgegraven geel zand, van de laatste graaf- en herstelwerkzaamheden, verraadt vaak hun woonplek. Vroeg in de ochtend vind je reuzenotters in de buurt van hun burcht, daarna gaan ze meestal uit vissen in een groepje. Eerst vinden we twee lege burchten, maar bij de 3de is het raak. Wat zijn ze grappig om naar te kijken, ze zijn gewoon stout, zitten elkaar te pesten of knuffelen elkaar plat met heel veel kusjes. We gooien het anker uit en dobberen zo heerlijk door de otterachtertuin. Ze zijn wel de lelijkste van de otterachtigen met hun kleine ronde kop, uitpuilende ogen, korte haren en rare lange lichaamsbouw. De jonge otter mag mee uit vissen en ze klimmen samen uit het hol, laten zich de rivier in plonsen en verdwijnen in de waterplanten.
Na het otterfeestje stuiten we een stukje verderop in het moeras op nog een jaguar. Ze wandelt over de oever en vindt na twee plekjes in de zon uiteindelijk een lekker plekje in de schaduw. Af en toe checkt ze ons, maar lijkt niet onder de indruk van een zooitje ongeregelde enthousiastelingen met camera’s in een boot tussen de waterplanten. Blijkbaar heeft ze al ontbeten want de capibara’s zijn ietsje verderop lekker aan chillen in de moerasspa. De jaguar laat zich relaxt fotograferen.
Met een grote glimlach varen we voldaan terug naar de lodge. Zo komt deze mooie dag met een prachtige avondlucht al mijmerend aan het einde.
De laatste volle dag varen we heen en weer naar Taiaman Ecological Reserve. Hier is de rivier wat smaller en zijn de rivieroevers meer bebost. Lastiger om de jaguar op de oever te spotten, maar meer kans op een jaguar die de rivier oversteekt. We zien vooral heel veel vogels als we rond Taiaman Island varen. De roze lepelaars zijn vrij schuw, maar ook die kunnen we redelijk op de gevoelige plaat krijgen. Dan ineens, altijd als je het niet verwacht … in het midden van de rivier recht voor onze boot als we om de bocht komen: een zwemmende jaguar….. We gooien snel de motor uit en drijven met de stroom mee. De jaguar zwemt lekker op zijn hondjes, tijgert door de modder en schiet snel het hoge gras in … Kort maar krachtig en oh zo gaaf deze verzopen kat! Later spotten we er nog eentje, maar die was alleen leuk voor de verrekijker.
Op de terugtocht vinden we Jabiru, oftewel reuzenooievaars in overvloed. Struinend door het water, zijn ze op zoek naar voedsel, en hoog in dode bomen, waar ze hun jongen van voeren.
De volgende ochtend hebben we nog een vroege boottocht voor we weer aan de vijf uur durende terugtocht beginnen. Naast heel veel vroege vogels spot ik tot mijn grote verrassing nog een jaguar, die rustig op de hoge rivierbedding over de rivier staart. Ze heeft een enorm dikke buik. Wie weet, nieuw leven of een net uit elkaar gerukte kaaiman of capibara die op het ontbijtmenu stond? De jaguar teller staat inmiddels dus op zes … echt ongelofelijk. We lunchen nog even bij de lodge en beginnen ’s middags aan de terugweg via Cuiaba en Sao Paulo terug naar Amsterdam.
Zelf op reis naar de Pantanal om jaguars te spotten?
Augustus t/m oktober is hiervoor de beste tijd in het noorden van de Pantanal, maar in juni en juli kan hij zeker ook worden gespot. In het drogere zuiden van de Pantanal kan hij het hele jaar door worden gespot als je bij de juiste lodges verblijft. Voor meer informatie kijkt u bij onze reizen naar Brazilië. Begin oktober 2027 vertrekt er weer een 11-daagse groepsreis Fotoreis Jaguars en meer… Geschikt voor ambitieuze beginners en ervaren amateurfotografen! U reist onder begeleiding van de schrijfster van dit blog, onze wildlife spotter en cameravrouw Kieke van Maarschalkerwaart.